Του αειμνήστου γέροντος Εφραίμ της Αριζόνας: Περί Οικουμενισμού

(Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας του)

«Η Εκκλησία του Χριστού είναι Καθολική με την έννοιαν, ότι κατέχει όλο το πλήρωμα της αληθείας και της χάριτος δια τον φωτισμόν και την απολύτρωσιν του κόσμου και επί πλέον είναι Καθολική με την έννοιαν ότι ‘δυνάμει’ τείνει, όχι να κατακτήση, αλλά να αγιάση τον κόσμον. Κεφαλή της Εκκλησίας ο Χριστός και ημείς μέλη εκ μέρους συνδεόμενοι δια της κοινής πίστεως ‘εν τω συνδέσμω της αγάπης’. Όσο περισσότερο αγιάζομε ο καθένας τον εαυτόν μας, τόσο περισσότερο αγιάζεται το σώμα της Εκκλησίας και κατά τον ανθρώπινο χαρακτήρα της, διότι κατά τον θείον της χαρακτήρα είναι τόσον αγία όσον και ο Θεάνθρωπος Ιησούς. Η Ιστορία της Εκκλησίας είναι ιστορία αγώνος εξαγιασμού των πιστών της. Όλοι όσοι πιστεύουν αληθινά, αγαπούν εν αληθεία, όσοι δεν πιστεύουν αληθινά αγαπούν εν υποκρίσει.

Συνέχεια ανάγνωσης

Προεόρτια Χριστουγέννων (Ι. Μ. ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ)

Σέ λίγες ἡμέρες θά ἑορτάσωμε τήν μεγάλην ἑορτή τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου, τήν ἑορτή τῶν Χριστουγέννων. Τό γεγονός τῆς γεννήσεως τοῦ Κυρίου θά ξαναφέρῃ ἡ Ἐκκλησία μπροστά στά μάτια τῆς ψυχῆς μας καί θά μᾶς καλέσῃ νά προσκυνήσωμε μαζί μέ τούς ποιμένας καί μέ τούς μάγους τόν γεννηθέντα βασιλέα καί νά ὑμνολογήσωμε μαζί μέ τίς στρατιές τῶν οὐρανίων ἀγγέλων τήν ἐνανθρώπησι τοῦ Θεοῦ τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης. Τό «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία», ὁ ἀγγελικός ὕμνος τῆς γεννήσεως (Λουκ. 2, 3), θά ἀντηχήσῃ καί πάλι στούς ναούς μας. Στό νεογέννητο βρέφος τῆς Βηθλεέμ θά ἰδοῦμε τόν τεχθέντα Σωτῆρά μας, τόν ἐνανθρωπήσαντα Θεό. Σ᾿ αὐτό τό βρέφος θά ἀντικρύσωμε τήν «λύτρωσιν» πού «ἀπέστειλεν ὁ Κύριος τῷ λαῷ αὐτοῦ» (Ψαλμ. 110, 9), γιατί μέσα στό βρεφικό του σῶμα δέν κρύβεται μόνον ὁ Θεός, ἀλλά καί τό πλήρωμα τῆς σωτηρίας μας, ἡ ἀνακαίνισις καί ἡ θέωσις τῆς φθαρτῆς μας φύσεως, ἡ καινή κτίσις· ὁ ἄνθρωπος πού γίνεται Θεός, αὐτό τό μυστήριο τῆς σωτηρίας καί τῆς λυτρώσεως ὅλων ἡμῶν.

Ἀκριβῶς δέ λόγῳ τῆς θεολογικῆς της αὐτῆς σπουδαιότητος ἡ ἑορτή τῶν Χριστουγέννων ἀποτελεῖ μαζί μέ τήν ἑορτή τοῦ Πάσχα τούς δύο μεγάλους πόλους γύρω ἀπό τούς ὁποίους στρέφεται τό λειτουργικό ἔτος. Τό Πάσχα εἶναι ἡ κορωνίς τῶν κινητῶν καί τά Χριστούγεννα τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν. Εἰδικά δέ ἡ ἑορτή τῶν Χριστούγεννων εἶναι ἡ «μητρόπολις» τῶν ἑορτῶν κατά τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο (Εἰς τόν μακάριον Φιλογόνιον, 3), γιατί τό γεγονός πού ἑορτάζομε κατ᾿ αὐτή εἶναι ἡ προϋπόθεσις ὅλων τῶν ἄλλων σταθμῶν τῆς σωτηρίας μας. Ἄν δέν ἐγεννᾶτο ὁ Χριστός οὔτε θά ἐβαπτίζετο, οὔτε θά ἐδίδασκε καί θά ἐθαυματούργει, οὔτε θά ἔπασχε καί θά ἀνίστατο. Ἤδη μέ τήν γέννησι τοῦ Χριστοῦ ἡ σωτηρία τοῦ γένους μας ἔχει δυνάμει συντελεσθῆ. Ἡ θεία καί ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἔχουν ἑνωθῆ ἐν Χριστῷ. Ὁ Θεός καί ἄνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός ἀποτελεῖ τήν ζῶσαν εἰκόνα καί τήν ἐγγύησι τῆς μελλοντικῆς ἐν Χριστῷ ἀνακεφαλαιώσεως τῶν πάντων.

Συνέχεια ανάγνωσης

“Θεοκτονία σημαίναι αυτοκτονία”

(Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς)

Ο Ευρωπαίος άνθρωπος έχει καταδικάσει σε θάνατο και τον Θεό και την ψυχή. Δεν καταδίκασε όμως έτσι και τον εαυτό του σε θάνατο, από τον οποίο θάνατο δεν υπάρχει ανάσταση; Κάνετε ειλικρινά και αμερόληπτα τον απολογισμό της ευρωπαϊκής φιλοσοφίας, επιστήμης, πολιτικής, κουλτούρας, πολιτισμού, και θα δείτε ότι αυτές έχουν φονεύσει στον Ευρωπαίο άνθρωπο τον Θεό και την αθανασία της ψυχής. Αν όμως προσέξετε σοβαρά στην τραγικότητα της ανθρώπινης ιστορίας, οπωσδήποτε θα εννοήσετε, ότι η θεοκτονία πάντοτε καταλήγει στην αυτοκτονία. Ενθυμείσθε τον Ιούδα; Εκείνος πρώτος φόνευσε τον Θεό και έπειτα εξόντωσε τον εαυτό του. Αυτό είναι αδυσώπητος νόμος, ο οποίος κυριαρχεί στην ιστορία αυτού του πλανήτη.

Το οικοδόμημα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, οικοδομημένο χωρίς τον Χριστό, κατ’ ανάγκην θα καταρρεύσει και μάλιστα πολύ σύντομα, όπως προφήτευσε ο οραματιστής Ντοστογιέφσκι και ο θλιμμένος Γκόγκολ. Και μπροστά στα μάτια μας πραγματοποιούνται οι προφητείες των ορθοδόξων μας Σλάβων προφητών. Δέκα ολόκληρους αιώνες ανεγείρονταν ο ευρωπαϊκός πύργος της Βαβέλ, και ημείς αξιωθήκαμε του τραγικού οράματος: Ιδού, ανεγέρθηκε πελώριο μηδέν! Επήλθε γενική σύγχυση. Άνθρωπος δεν εννοεί άνθρωπο, ψυχή δεν εννοεί ψυχή, έθνος δεν εννοεί έθνος.
Ο Ευρωπαίος άνθρωπος έφθασε στον μοιραίο ίλιγγο, οδήγησε τον υπεράνθρωπο στην κορυφή του πύργου της Βαβέλ του, θέλοντας να αποπερατώσει με αυτόν το οικοδόμημά του, αλλά ο υπεράνθρωπος τρελλάθηκε ακριβώς επάνω στην κορυφή και γκρεμίστηκε από τον πύργο. Και πίσω του ο ίδιος ο πύργος γκρεμίζεται και θρυμματίζεται με τους πολέμους και τις επαναστάσεις. Ο homo europaeicus έπρεπε κατ’ ανάγκην να τρελλαθεί στο τέλος του πολιτισμού του· ο Θεοκτόνος ήταν αδύνατο να μη γίνει αυτοκτόνος. Η Wille zur Macht (Θέληση για δύναμη) μεταβλήθηκε σε Wille zur Nacht (Θέληση για νύχτα).
Συνέχεια ανάγνωσης

Καύση νεκρών: Η επιβεβαίωση της αποτυχίας μας

(Αρχιμ. KΥΡΙΛΛΟΥ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ, δρ.Θ. – Ιεροκήρυκος Ι.Μ. Πατρών)
Αυτές τις ημέρες ανακινήθηκε και πάλι το ζήτημα της καύσεως των νεκρών με αφορμή την επικείμενη κατασκευή αποτεφρωτηρίου στην περιοχή του Δήμου Πατρέων. Γι’ αυτό αισθάνομαι την ανάγκη ως Ορθόδοξος κληρικός και θεολόγος να παραθέσω την εκκλησιαστική και θεολογική άποψη ως προς το ακανθώδες ζήτημα της καύσεως ή μη των νεκρών.
Δεν θα ήθελα να αναφερθώ επί μακρόν στις κρατούσες συνήθειες ως προς την στάση των ζώντων έναντι των νεκρών στους διαφόρους λαούς. Έγκριτοι επιστήμονες, ανθρωπολόγοι, αρχαιολόγοι κ.ά. με εκτενείς μελέτες τους έχουν αποδείξει ότι ο ενταφιασμός ήταν ο επικρατέστερος τρόπος μεταχειρίσεως του νεκρού σώματος σχεδόν σε όλους τους λαούς.
Στον Ελλαδικό χώρο κυρίαρχος τρόπος ταφής ήταν η εναπόθεση του νεκρού στη γη. Ωστόσο, υπάρχουν πληροφορίες για καύση νεκρών σωμάτων, πράξη η οποία επιβαλλόταν από έκτακτες συνθήκες πολέμου ή επιδημίας ή βεβιασμένης μετακίνησης σε άλλο τόπο και δεν αποτελούσε την επικρατούσα συνήθεια. Εξάλλου, όπως σημειώνει ο π. Στυλιανός Καρπαθίου, η ταφή των νεκρών αποτελεί πρωτογενές – αρχετυπικό στοιχείο της ανθρώπινης συνειδήσεως, που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα άλλα έμβια όντα.
Ωστόσο, ο σύγχρονος Ορθόδοξος Έλληνας ανακινεί και πάλι το ζήτημα της καύσεως των νεκρών ως ελεύθερης επιλογής του καθενός που το επιθυμεί κατ᾽ αρχήν (και την υποχρεωτική επιβολή της αργότερα;). Από ποιες αιτίες οδηγείται σε τέτοιου είδους θέσεις, διασπώντας μακραίωνη αλυσίδα παραδόσεως όχι μόνον Χριστιανικής, αλλά και Ελληνικής; Γιατί επιθυμεί να σβήσει τη μνήμη της ιστορικής πορείας ενός ανθρώπου, στερώντας του το μνήμα (ανάμνηση), το οποίο συνδέει την πρόσκαιρη αυτή ζωή με την αιώνια; Τόσο τρομακτικός έχει γίνει ο θάνατος για τον σύγχρονο «παντοκράτορα» άνθρωπο;
Αλλά ας προσπαθήσουμε να δούμε τα πράγματα από την αρχή.

Συνέχεια ανάγνωσης

Τό μεσιτευτικό ἔργο τῆς Θεοτόκου

Μελέτη Γεωργίας Κουνάβη, Θεολόγου

Ἡ Παναγία μας εἶναι γεμάτη ἀγάπη, στοργή καί τρυφερότητα μητρική. Ἕτοιμη νά ἀκούσει τόν πόνο, νά σπογγίσει τό δάκρυ, νά δώσει θεραπεία καί παρηγορία, γιατί «εἶναι πάντων θλιβομένων ἡ χαρά καί προστάτης». Θερμή εἶναι ἡ μεσιτεία της στόν Υἱό της γιά τίς ἀνάγκες καί τή σωτηρία τοῦ κόσμου. Καί ἡ μητρική της προστασία, πού σκέπαζε τό μικρό Ἰησοῦ της, σκεπάζει τό σύμπαν καί κάθε ἄνθρωπο.

Εἶναι δέ τόσο μεγάλη ἡ παρρησία της ἐνώπιον τοῦ Υἱοῦ της, ἀπό τόν ὁποῖον εἶναι πάντοτε ἀχώριστη, γιατί «οὐδέν γάρ μέσον Μητρός καί Υἱοῦ» λέγει ὁ ἱερός Δαμασκηνός. «Καί ἐπειδή στήν οὐράνια ἐκκλησία, στήν «ἐκκλησία τῶν πρωτοτόκων» ἔχει τήν πρώτη θέση, ἡ μεσιτεία της γιά τήν ἐπίγεια ἐκκλησία πού εἶναι τό σῶμα τοῦ Υἱοῦ της, εἶναι διαρκής καί ἀκατάπαυστη». Ὁ Υἱός καί Θεός της λοιπόν ἐκτός ἀπό τήν τιμή καί τή δόξα πού χάρισε στή μητέρα του, γιατί «ἡ τιμή καί ἡ δόξα τῆς Θεοτόκου ἔσωθεν ὁ τῆς κοιλίας καρπός», τήν ἀνέδειξε καί Μεσίτρια τοῦ ἀνθρωπίνου γένους.

Καί πρεσβεύει ἀνάμεσα σ᾿ ὅλους τούς Ἁγίους, γιά τόν κόσμο καί «προΐσταται πρεσβεύουσα ὑπέρ ἡμῶν». Βασικό καί κύριο ἔργο της στόν οὐρανό, δίπλα στόν Υἱόν της εἶναι ἡ ἀκατάπαυστη «πρεσβεία», ἡ θερμή της ἱκεσία καί παράκληση, γιά τά παιδιά της πού ἄφησε στόν κόσμο. Εἶναι τό μεσιτευτικό καί πρεσβευτικό της ἔργο τόσο μεγάλο καί ἀποτελεσματικό, ὥστε κατορθώνει νά γκρεμίσει τό μεσότοιχο τῆς ἔχθρας καί νά ἑνώσει τά οὐράνια μέ τά ἐπίγεια, ὅπως ἀναφέρει ὁ Ἅγιος Βασίλειος Σελευκείας. «Χαῖρε Κεχαριτωμένη, μεσιτεύουσα Θεῷ καί ἀνθρώποις, ἵνα τό μεσότοιχον ἀναιρεθῇ τῆς ἔχθρας, καί τῆς ἐπουρανίοις ἑνωθῇ τά ἑπίγεια».

Συνέχεια ανάγνωσης