Ιερός Ναός Παναγίας των Βλαχερνών

Ευρίσκεται στο Κτήμα Μάνου, λειτουργεί ως ιδιωτικό Εκκλησάκι, υπό την ευθύνη  των  Ιερέων της Ενορίας μας.

Πανηγυρίζει την Παρασκευή του Πάσχα ως Παναγία Ζωοδόχος Πηγή, και στις 2 Ιουλίου, εορτή της καταθέσεως της τιμίας εσθήτος της Θεοτόκου εν Βλαχέρναις.

Πρόκειται για Εκκλησάκι με ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή και γι αυτό αναφέρομε εδώ συνοπτικά την Ιστορία του.

Τον Ιερό Ναό Παναγίας της Βλαχέρνας έχτισε ο αείμνηστος Γεώργιος Μάνος, προ του 1850, κοντά στις όχθες του Μέλανος ποταμού της Δύμης. Ο Γεώργιος Μάνος, πατέρας των μεγαλεμπόρων της Αχαγιάς -Σταύρου και Κων/νου Μάνου- ήρθε απο την Ήπειρο και εγκαταστάθηκε στην Δύμη στην εποχή του Όθωνα, στις «εθνικές γαίες», όπως προκύπτει απο συμβόλαιο του 1873. Δραστήριος και έξυπνος άνθρωπος έφτιαξε εγκαταστάσεις (πανδοχείο και μαγειρείο), στην κατάφυτη κοιλάδα του Παχουμά και κοντά στα ακρογιάλια της Αλυκής, για να εξυπηρετούνται οι ταξιδιώτες και καραγωγείς απο Ηλεία προς Πάτρα. Οι παλαιοί εκείνοι Έλληνες ήταν πολύ ευσεβείς. Έτσι και ο Γεώργιος Μάνος σκεύθηκε να χτίσει δίπλα στις εγκαταστάσεις του και ένα μικρό ναό, (ίσως πάνω στα ερείπια παλαιού Ναού βυζαντικής περιόδου),  για να βρίσκουν ψυχική ανακούφιση και ψυχική ανάταση οι κουρασμένοι οδοιπόροι, ταξιδιώτες και καραγωγείς. Και την σκέψη του την έκανε πραγματικότητα.

Πώς δόθηκε όμως το όνομα Παναγία η Βλαχέρνα στο Εκκλησάκι;  Ο Ιστορικός ερευνιτής Κώστας Τριανταφύλλου γράφει στο «Ιστορικό Λεξικό των Πατρών» : «Παναγία η Βλαχέραινα επί της προς Άραξον οδού πλησίον Αλυκών. Υπήρχον Εικόνες της Παναγίας τύπου Βλαχερνών Κωνσταντινουπόλεως και εκείθεν η ονομασία». Στην συνέχεια αναφέρει την  Ι. Μονή Βλαχερνών Ηλείας, η οποία υπήγετο τότε (έως τον ΙΘ΄αιώνα) εις την Εκκλησίαν των Πατρών, όπως προκύπτει απο συγγίλιον του Πατριάρχου Παϊσίου του Β΄ (2/7/1741). Δεν γνωρίζουμε εάν οι εικόνες της Πναγίας της Βλαχένας ευρέθησαν στο μέρος της σημερινής Εκκλησούλας ή είναι φερτές. Όμως είναι βέβαιο ότι στο μέρος του ναού και στην γύρω περιοχή ευρέθησαν λείψανα αρχαίου ναού. Καθόλου απίθανο να υπήρχε και μικρός Χριστιανικός στην Βυζαντινή εποχή. Διατυπώνουμε την υποψία ότι ο ναός της Παναγίας της Βλαχέρνας στις εγκαταστάσεις Μάνου είχε κάποια σχέση με την Μονή Παναγίας Βλχερνών Ηλείας, διότι εκεί έβρισκαν κατάλυμα και προσκύνημα οι Ηλείοι ταξιδιώτες, έμποροι και καραγωγείς πηγαίνοντας προς Πάτρα. Για χάρη των Ηλείων ίσως εδόθη το όνομα της Παναγίας της Βλαχέρνας στο Εκκλησάκι.

Μιά παλιά και ξεχασμένη ιστορία, που κράτησε ένα περίπου αιώνα μετά την Επανάσταση. Μία  γραφική και πολύμοχθη ιστορία, την ιδία εποχή που γινόνταν μία εργώδης αναδημιουργία σε όλη την Δύμη και ιδιαιτέρως στην Κάτω Αχαϊα. Οι εγκαταστάσει των Μαναίων και η Παναγία η Βλαχέρνα ήταν στο επίκεντρο αυτής της αναδημιουργίας.